NCP President | राज्याच्या राजकारणात सध्या सर्वाधिक चर्चेत असलेला प्रश्न म्हणजे राष्ट्रवादी काँग्रेसचा पुढचा राष्ट्रीय अध्यक्ष कोण? अजित पवार यांच्या अकाली निधनानंतर निर्माण झालेल्या नेतृत्वाच्या पोकळीची भरपाई कोण करणार, याकडे केवळ पक्षातील कार्यकर्तेच नव्हे तर संपूर्ण महाराष्ट्राचे लक्ष लागले आहे. आता या प्रश्नाचे उत्तर लवकरच मिळण्याची चिन्हे दिसत असून, अध्यक्ष निवडीची प्रक्रिया पुढील १५ दिवसांत पूर्ण होणार असल्याची माहिती विश्वसनीय सूत्रांकडून समोर येत आहे.
अजित पवार यांच्या निधनानंतर मंत्रिमंडळातील त्यांची जबाबदारी पत्नी सुनेत्रा पवार यांनी स्वीकारली. मात्र पक्षाच्या राष्ट्रीय अध्यक्षपदाबाबत ( NCP President ) अद्याप अधिकृत घोषणा झालेली नाही. तरीही पक्षातील बहुसंख्य नेते आणि पदाधिकारी सुनेत्रा पवार यांच्याच नावावर एकमताने शिक्कामोर्तब करण्याच्या भूमिकेत असल्याचे सांगितले जात आहे. राष्ट्रवादीतील एका वरिष्ठ नेत्याने दिलेल्या माहितीनुसार, अध्यक्ष निवडीचा कार्यक्रम येत्या १५ दिवसांत पार पडणार आहे. अर्थसंकल्पीय अधिवेशनापूर्वीच पक्षाला नवा राष्ट्रीय अध्यक्ष मिळणार असल्याचे संकेत दिले जात आहेत. त्यामुळे येणारे काही दिवस राष्ट्रवादी काँग्रेससाठी अत्यंत महत्त्वाचे ठरणार आहेत.
पक्षातील बहुतांश आमदार, खासदार आणि जिल्हास्तरीय पदाधिकाऱ्यांनी सुनेत्रा पवार यांच्या नेतृत्वावर विश्वास व्यक्त केला आहे. त्यामुळे अध्यक्ष निवडीची प्रक्रिया ही केवळ औपचारिकता राहिल्याचे चित्र आहे. अधिकृत घोषणा होताच सुनेत्रा पवार राष्ट्रवादी काँग्रेसच्या राष्ट्रीय अध्यक्षपदी विराजमान होतील, अशी शक्यता वर्तवली जात आहे. अजित पवार यांच्या कार्यशैलीचा वारसा पुढे नेण्यासाठी आणि पक्ष संघटनेला स्थैर्य देण्यासाठी सुनेत्रा पवार योग्य पर्याय ठरतील, असे मत पक्षातील अनेक नेते व्यक्त करत आहेत. त्यांच्या नेतृत्वाखाली पक्ष पुन्हा संघटित होईल आणि आगामी निवडणुकांसाठी सज्ज होईल, अशी अपेक्षा आहे.
अध्यक्ष निवडीइतकाच महत्त्वाचा मुद्दा म्हणजे राष्ट्रवादी काँग्रेसच्या दोन गटांच्या संभाव्य विलिनीकरणाचा. शरद पवार यांच्या गटाकडून विलिनीकरणाला सकारात्मक प्रतिसाद असल्याचे बोलले जात असले, तरी अजित पवार यांच्यासोबत राहिलेल्या काही नेत्यांचा सूर मात्र सावध आहे. सत्तेत असलेल्या काही राष्ट्रवादी नेत्यांनी यापूर्वी अशा चर्चांबाबत अनभिज्ञता दर्शवली होती. “विलिनीकरणाच्या चर्चा आमच्या स्तरावर झालेल्या नाहीत,” असेही काहींनी स्पष्ट केले होते. त्यामुळे दोन्ही गटांतील मतभेद अजूनही पूर्णपणे निवळलेले नाहीत, हे स्पष्ट होते. मात्र, जर सुनेत्रा पवार राष्ट्रीय अध्यक्षपदी विराजमान झाल्या आणि त्यांनी पुढाकार घेतला, तर विलिनीकरणाची प्रक्रिया गतीमान होण्याची शक्यता राजकीय विश्लेषक व्यक्त करत आहेत. दोन्ही गट एकत्र आल्यास राज्यातील राजकीय समीकरणांमध्ये मोठी उलथापालथ होऊ शकते.
राष्ट्रवादी काँग्रेस ही राज्यातील प्रमुख राजकीय शक्तींपैकी एक आहे. त्यामुळे तिच्या नेतृत्वातील बदलाचा परिणाम सत्ताधारी आघाडी तसेच विरोधकांवरही होणार आहे. अध्यक्ष निवडीनंतर जर विलिनीकरणाची घोषणा झाली, तर आगामी स्थानिक स्वराज्य संस्था निवडणुका आणि विधानसभा निवडणुकीच्या दृष्टीने नव्या राजकीय आघाड्यांची शक्यता निर्माण होईल. राज्यातील इतर पक्षदेखील या घडामोडींवर बारीक लक्ष ठेवून आहेत. कारण राष्ट्रवादीतील अंतर्गत एकजूट मजबूत झाली, तर सत्तासमीकरणांमध्ये बदल होण्याची शक्यता नाकारता येत नाही.
अजित पवार यांच्या निधनामुळे पक्षाला मोठा भावनिक धक्का बसला आहे. त्यांच्या नेतृत्वाखाली पक्षाने अनेक राजकीय चढ-उतार अनुभवले. अशा परिस्थितीत नव्या अध्यक्षांसमोर दोन मोठी आव्हाने असतील. पहिले म्हणजे कार्यकर्त्यांमध्ये नवचैतन्य निर्माण करणे आणि दुसरे म्हणजे संघटनात्मक पातळीवर स्थैर्य प्रस्थापित करणे. सुनेत्रा पवार यांना राजकारणातील अनुभव असला तरी राष्ट्रीय अध्यक्षपद ही मोठी जबाबदारी आहे. पक्षातील विविध गटांना एकत्र ठेवणे, वरिष्ठ नेत्यांचा विश्वास टिकवणे आणि जनतेपर्यंत पक्षाची भूमिका प्रभावीपणे पोहोचवणे, ही त्यांच्यासमोरील महत्त्वाची कामे असतील.
एकूणच, राष्ट्रवादी काँग्रेससाठी पुढील १५ दिवस अत्यंत निर्णायक ठरणार आहेत. अध्यक्षपदाची घोषणा, संभाव्य विलिनीकरण आणि त्यानंतरचे राजकीय निर्णय यामुळे महाराष्ट्रातील राजकारणाला नवे वळण मिळू शकते. राजकीय वर्तुळात सध्या एकच चर्चा आहे. सुनेत्रा पवार यांच्या रूपाने राष्ट्रवादी काँग्रेसला नवे नेतृत्व मिळणार का आणि त्या नेतृत्वाखाली दोन्ही गट एकत्र येणार का? या प्रश्नांची उत्तरे लवकरच स्पष्ट होतील. मात्र इतके नक्की की, राष्ट्रवादी काँग्रेसमधील या घडामोडी राज्याच्या राजकारणात मोठी हलचल घडवून आणू शकतात.