Satara ZP | सातारा जिल्हा परिषदेच्या निवडणुकीनंतर जिल्ह्यातील राजकीय समीकरणांना वेग आला असून, सत्तास्थापनेच्या हालचालींनी वेगळीच रंगत आणली आहे. महायुतीतील तिन्ही पक्षांमध्ये चुरशीची लढत पाहायला मिळाल्यानंतर आता सत्ता कोणाच्या हाती जाणार, याकडे सर्वांचे लक्ष लागले आहे. भाजपने स्वबळावर निवडणूक लढवण्याचा निर्णय घेतला असला, तरी निकालानंतर त्यांना सत्तेपासून दूर राहावे लागण्याची शक्यता निर्माण झाली आहे. राष्ट्रवादी काँग्रेस आणि शिवसेना यांच्या बेरीजेमुळे जिल्हा परिषदेवर त्यांची सत्ता येण्याची चिन्हे स्पष्ट होत असून, पालकमंत्री तथा शिवसेना नेते शंभूराज देसाई यांनीही याबाबत सूचक पण स्पष्ट संकेत दिले आहेत.
सातारा ( Satara ZP ) जिल्हा परिषदेच्या ६५ जागांसाठी झालेल्या निवडणुकीत भाजपने सर्वाधिक २७ जागा जिंकत पहिला क्रमांक मिळवला. मात्र, स्पष्ट बहुमतासाठी आवश्यक असलेली ३३ जागांची संख्या त्यांना गाठता आली नाही. दुसरीकडे राष्ट्रवादी काँग्रेसने २० जागांवर विजय मिळवला, तर शिवसेनेने १५ जागा जिंकल्या. या दोन्ही पक्षांची एकत्रित बेरीज ३५ इतकी होत असल्याने त्यांच्याकडे स्पष्ट बहुमताचा आकडा पोहोचतो. निवडणुकीपूर्वी भाजपने स्वतंत्रपणे रिंगणात उतरण्याचा निर्णय घेतला होता, तर दोन्ही राष्ट्रवादी गट आणि शिवसेना यांनी आघाडी करून निवडणूक लढवली होती. त्यामुळे निकालानंतरही त्याच आघाडीच्या सूत्रावर सत्ता स्थापनेची चर्चा सुरू झाली आहे. जिल्ह्यातील राजकीय वर्तुळात राष्ट्रवादी–शिवसेना आघाडीची सत्ता जवळपास निश्चित मानली जात आहे.
निकाल लागल्यानंतर दुसऱ्याच दिवशी सत्तास्थापनेसाठी हालचालींना वेग आला. पालकमंत्री शंभूराज देसाई, मदत व पुनर्वसन मंत्री मकरंद पाटील, खासदार नितीन पाटील आणि संजीवराजे नाईक निंबाळकर यांच्यात महत्त्वपूर्ण बैठक झाली. या बैठकीत सातारा जिल्हा परिषदेत भाजपला वगळून सत्ता स्थापन करण्याबाबत सविस्तर चर्चा झाल्याची माहिती सूत्रांकडून मिळते. या बैठकीत अध्यक्ष आणि उपाध्यक्षपदाबाबतही प्राथमिक फॉर्म्युल्यावर चर्चा झाल्याचे समजते. त्यानुसार पहिल्या अडीच वर्षांसाठी अध्यक्षपद राष्ट्रवादी काँग्रेसकडे, तर उपाध्यक्षपद शिवसेनेकडे देण्याचा प्रस्ताव मांडण्यात आला आहे. जर हा फॉर्म्युला अंतिम झाला, तर सातारा जिल्हा परिषदेचा पुढील अध्यक्ष राष्ट्रवादी काँग्रेसचा असणार, हे जवळपास निश्चित मानले जात आहे.
पालकमंत्री शंभूराज देसाई यांनी पाटणमधील एका कार्यक्रमात बोलताना सातारा जिल्हा परिषदेतील सत्तेबाबत थेट संकेत दिले. त्यांनी स्पष्ट शब्दांत म्हटले की, “दोन्ही राष्ट्रवादी आणि शिवसेनेची बेरीज काय होते, हे सगळ्यांना माहीत आहे.” त्यांच्या या विधानाने राजकीय वर्तुळात चर्चांना उधाण आले आहे. देसाईंच्या वक्तव्यातून सत्ता स्थापनेबाबत आत्मविश्वास झळकत होता. त्यांनी भाजपला अप्रत्यक्ष इशारा देत सांगितले की, सत्तेच्या गणितात केवळ सर्वाधिक जागा जिंकणे पुरेसे नसते, तर बहुमताची बेरीज महत्त्वाची असते. या विधानातून त्यांनी भाजपला विरोधी बाकावर बसावे लागेल, असा सूचक संदेश दिल्याचे मानले जात आहे.
भाजपने जरी सर्वाधिक जागा जिंकल्या असल्या, तरी सत्तेपासून दूर राहण्याची शक्यता निर्माण झाली आहे. मात्र, भाजपनेही हातावर हात ठेवलेले नाहीत. काही अपक्ष आणि इतर लहान गटांशी संपर्क साधून सत्ता स्थापनेचा प्रयत्न सुरू असल्याची चर्चा आहे. जिल्ह्यातील काही नव्याने निवडून आलेल्या सदस्यांशी संवाद सुरू असल्याची माहिती मिळत आहे. राजकीय समीकरणे अंतिम क्षणापर्यंत बदलू शकतात, हे साताऱ्याच्या राजकारणाने अनेकदा दाखवून दिले आहे. त्यामुळे राष्ट्रवादी–शिवसेना आघाडीची सत्ता निश्चित मानली जात असली, तरी भाजपकडूनही शेवटपर्यंत प्रयत्न सुरू राहण्याची शक्यता नाकारता येत नाही.
या निवडणुकीने महायुतीतील अंतर्गत ताणतणावही उघड केले आहेत. भाजपने स्वबळावर लढण्याचा निर्णय घेतल्याने इतर मित्रपक्षांमध्ये नाराजी निर्माण झाली होती. निकालानंतर त्या निर्णयाचे राजकीय परिणाम समोर आले आहेत. राष्ट्रवादी आणि शिवसेना यांनी एकत्र लढत सत्ता समीकरण मजबूत केले, तर भाजपला एकाकीपणाचा फटका बसल्याचे चित्र आहे. साताऱ्यातील ही घडामोड राज्यातील व्यापक राजकारणासाठीही महत्त्वाची मानली जात आहे. कारण जिल्हा परिषदेसारख्या स्थानिक स्वराज्य संस्थांमधील सत्ता समीकरणे पुढील विधानसभा आणि लोकसभा निवडणुकांसाठी दिशा ठरवणारी ठरतात.
सातारा जिल्हा परिषदेत अध्यक्ष आणि उपाध्यक्षपदाच्या निवडीसाठी लवकरच प्रक्रिया सुरू होणार आहे. त्यापूर्वी आघाडीत अंतिम करार होणे आवश्यक आहे. राष्ट्रवादी आणि शिवसेना यांच्यातील समन्वय टिकून राहिला, तर सत्ता स्थापनेत कोणतीही अडचण येणार नाही, असे जाणकारांचे मत आहे. दुसरीकडे भाजपकडून शेवटच्या क्षणापर्यंत राजकीय डावपेच रचले जातील, अशीही शक्यता आहे. त्यामुळे साताऱ्यातील राजकारण पुढील काही दिवस तापलेलेच राहणार आहे.